Tác giả: Pháp sư Viên Nhân
Nhà xuất bản Tôn giáo - Hà Nội

Trong số 84.000 pháp môn phương tiện mà đức Phật đã chỉ dạy, có Pháp phóng sinh là dễ thực hành nhất, sớm mang lại hiệu quả nhất. Sở dĩ như vậy, vì phóng sinh là trực tiếp giải cứu sinh mạng, sinh mạng chính là giá trị cao cả nhất, được trân quý nhất của tất cả chúng sinh. Giải cứu được sinh mạng cho chúng sinh tức là giúp chúng sinh giữ lại được cái đáng trân quý nhất. Còn có việc nào ý nghĩa hơn, đáng làm hơn cứu vớt sinh mạng cho những chúng sinh sắp phải nhận lấy cái chết?

Mặc dù vậy, trong thực tế rất nhiều người không thấy được những ý nghĩa của việc phóng sinh. Vì sao vậy? Điều không thể phủ nhận là thói quen giết hại của con người từ xưa đến nay đã quá nặng nề. Có khi giết để ăn thịt, có khi giết để lấy da, xương, lông, sừng... lắm khi giết hại chỉ vì lòng hiếu sát, chỉ vì để mua vui, giải trí trong chốc lát... Những kẻ xem thường sinh mạng muôn loài như thế ngày nay thật nhiều không kể xiết, mà người thực hành phóng sinh chỉ lác đác như đếm được trên đầu ngón tay.

Đức Phật có trí tuệ vô thượng, trong Kinh Phạm Võng đã sớm có lời ân cần khẩn thiết khuyên răn giới sát phóng sinh thì tiêu trừ nghiệp chướng, lại trưởng dưỡng được tâm từ bi. Đức Phật còn nói rõ rằng: "Chúng sinh trong sáu đường đều là cha mẹ ta, cứu vật sống được tức là cứu được cha mẹ ta."

Nhân quả báo ứng như bóng theo hình. Sát sinh tự có ác báo của sát sinh. Phóng sinh tự có thiện báo của phóng sinh. Đừng nên để ý đến sự bình phẩm, nhạo báng của kẻ khác. Chúng ta thực hành thiện nghiệp của mình, thiện ác nhân quả báo ứng tuyệt đối không bao giờ sai.

Kinh Luận Đại Trí Độ dạy rằng: "Trong tất cả các tội ác, tội sát sinh là nặng nhất. Trong tất cả các công đức, không giết hại là công đức lớn nhất."

Kinh Hoa Nghiêm dạy rằng: "Nếu ác nghiệp này có hình tướng thì cho đến cùng tận hư không cũng không dung chứa hết."

Kinh Dược Sư Lưu Ly Bổn Nguyện Công Đức dạy rằng: "Cứu thả các sinh mạng được tiêu trừ bệnh tật, thoát khỏi các tai nạn." Người phóng sinh tu phước, cứu giúp muôn loài thoát khỏi khổ ách thì bản thân không gặp các tai nạn.

Phóng sinh có những công đức gì? Công đức phóng sinh rộng lớn vô biên, không thể tính đếm. Nay xin nói đại lược như sau: 

1. Không có nạn đao binh, tránh được tai họa chiến tranh tàn sát. 

2. Sống lâu, mạnh khỏe, ít bệnh tật.

3. Tránh được thiên tai, dịch họa, không gặp các tai nạn. 

4. Con cháu đông đúc, đời đời xương thạnh, nối dõi không ngừng. 

5. Chỗ mong cầu được toại nguyện. 

6. Công việc làm ăn phát triển, hưng thịnh, gặp nhiều thuận lợi. 

7. Hợp lòng trời, thuận tánh Phật, loài vật cảm ơn, chư Phật hoan hỷ. 

8. Giải trừ oán hận, các điều ác tiêu diệt, không lo buồn, sầu não. 

9. Vui hưởng an lành, quanh năm đều được an ổn. 

10. Tái sinh về cõi trời, hưởng phước vô cùng. Nếu có tu Tịnh độ thì được vãng sinh về thế giới Tây phương Cực Lạc.

Trong Kinh Hoa Nghiêm - phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện dạy: "Chúng sinh thương yêu nhất là sinh mạng, chư Phật thương yêu nhất là chúng sinh. Cứu được thân mạng chúng sinh thì thành tựu được tâm nguyện của chư Phật."

Các gia đình Phật tử hãy thực hiện 7 điều sau:

1. Ngày sinh không đuợc sát sinh 

Cha mẹ đau đớn, sinh ra ta vất vả. Ngày sinh ra ta chính là ngày mẹ ta chết dần đi. Vì vậy nên phải cấm tuyệt việc sát sinh, nên ăn chay, làm nhiều điều thiện, cầu cho cha mẹ tăng thêm phúc thọ. Cớ sao lại quên nỗi vất vả của cha mẹ mà nỡ lòng sát hại sinh linh để mừng sinh nhật, để chúc thọ...? 

2. Sinh con không được sát sinh 

Không có con ắt phải buồn lo, sinh được con thì rất vui. Sao không nghĩ xem, loài cầm thú cũng biết yêu thương con, cớ sao mình sinh con ra lại khiến cho con của loài khác phải chết? Than ôi đứa trẻ vừa mới ra đời, đã không vì nó tích đức mà lại nhân có nó mà sát sinh, thế chẳng là mê muội lắm sao?

3. Cúng giỗ, tang tế không được sát sinh 

Khi cúng giỗ người đã khuất hoặc tảo mộ vào tiết xuân thu đều cấm việc sát sinh để tạo phước đức. Trong tự nhiên sẵn có 8 loại thực phẩm quý để dâng cúng. Sát sinh để dâng cúng chính là đại bất hiếu! 

Khi nhà có tang, vì lợi ích siêu thóat cho người vừa mất, thân quyến nên làm phước thiện phóng sinh, đừng cỗ mặn linh đình tạo thêm chướng nghiệp cho vong linh đang ở giai đọan chuyển tiếp thân trung ấm. 

4. Hôn lễ không được sát sinh 

Việc cưới hỏi ở thế gian, có đủ nghi lễ thì thành chồng vợ, nào có phụ thuộc vào việc sát sinh? Hôn lễ là việc đại hỷ của hai họ, sẽ có con cháu nối dõi. Trước lúc sinh con mà làm việc giết hại, quả là nghịch lý. Như vậy là ngày lễ tốt lành mà lại làm việc hung dữ, giết hại, chẳng phải là mê muội lắm sao? 

5. Đãi khách, mừng lên quan không được sát sinh 

Ngày lành cảnh đẹp, chủ hiền đãi bạn rau, gạo, quả, trà không trở ngại. Cớ sao lại giết hại mạng sống? Say sưa với chè chén, giết hại oan uổng bao mạng sống trên mâm ăn. Người có tấm lòng, nhìn thấy như vậy chẳng buồn lắm sao? 

6. Cầu an, cúng lễ không được sát sinh 

Một số kẻ có thói quen sát sinh để tế thần, mong thần phù hộ. Không nghĩ rằng mình tế thần là muốn tránh cái chết, cầu sự sống, nhưng giết hại mạng sống loài khác để mong cho mạng mình sống lâu quả thật là nghịch lý, tàn độc, hung ác. 

7. Buôn bán sinh sống không được sát sinh 

Phàm là con người ai cũng cần cơm ăn áo mặc. Một số đi săn, hoặc phải xuống nước bắt cá, mò tôm, hoặc phải giết trâu, bò, lợn, chó... cũng chỉ vì kế sinh nhai. Nhưng xét lại, những người không làm các nghề này cũng vẫn có cơm ăn áo mặc, đâu vì thế mà phải chết đói chết rét? Làm nghề sát sinh ắt sẽ chịu quả báo bị giết hại. Lấy việc giết hại mà được giàu có thì trăm người chẳng có lấy một, tất chịu ác báo trong nay mai, không có gì nguy hại hơn thế. Sao không cố gắng thay đổi nghề nghiệp, chọn những cách sinh nhai hiền lành chẳng phải tốt hơn sao?

Phật tử phải luôn tâm niệm bảy điều này để làm kim chỉ nam trong đời sống hằng ngày.

Người giữ giới không sát sinh được thiện thần bảo hộ, tai ách tiêu trừ, tuổi thọ dài lâu, con cháu hiếu thảo hiền lương, mọi chuyện đều may mắn tốt đẹp. Nếu dốc hết sức làm việc phóng sinh, lại thêm chuyên tâm niệm Phật, không những tăng trưởng phước đức mà còn nhất định sẽ được tùy nguyện vãng sinh, vĩnh viễn thoát khỏi luân hồi, tiến lên địa vị không thối chuyển.

Những ai phê phán, hủy báng, hoặc cản trở việc phóng sinh cần phải lưu ý. Vì cản trở người phóng sinh thì cũng giống như sát sinh, khiến cho hàng ngàn hàng vạn sinh mạng không được giải cứu, phải hàm oan mà chết. Tội lỗi đó thật là vô lượng. Nhất định phải gấp rút sám hối, sửa lỗi, nếu không thì khổ hình ác báo tất không tránh khỏi.

Kinh Chánh Pháp Niệm dạy: "Tạo một ngôi chùa chẳng bằng cứu một sinh mạng." Công đức phóng sinh to lớn đến như thế!

Hỏi: "Phóng sinh có thể thành Phật được chăng?" 

Đáp: "Chư Phật duy lấy từ bi làm tâm. Người có thể cứu cái khổ của sinh mạng tức là thành tựu tâm nguyện của chư Phật. Cho nên, sinh một niệm từ bi, cứu sống một sinh mạng tức là tâm nguyện của Bồ Tát Quán Thế Âm vậy. Ngày ngày làm việc phóng sinh thì tâm từ bi cũng ngày ngày tăng trưởng, mãi mãi không ngừng, niệm niệm đều chảy vào biển lớn đại từ bi của đức Quán Thế Âm. Khi ấy, tâm ta tức là tâm Phật, sao lại chẳng thành Phật?"

Cuốn "Công đức phóng sinh" hiện có tại các hiệu sách.